Een koude radiator is bijna nooit een kapotte radiator. Meestal zit er lucht in, is de waterdruk te laag of zit een kraan vast. Vier vragen bepalen welke van de drie het bij jou is.
Bedrijven die adverteren op paniekmomenten rekenen spoedtarieven die tot een veelvoud van het normale tarief oplopen, en de ACM waarschuwt al jaren voor regelrechte oplichting in deze branche. Wie eerst twee minuten rustig kijkt, lost het óf zelf op, óf belt de juiste partij tegen het normale tarief.
Vraag altijd een totaalprijs vóórdat iemand langskomt, en teken of betaal nooit onder druk aan de deur.
De twee worden vaak door elkaar gehaald, en de volgorde doet ertoe. Wie ontlucht terwijl de druk al te laag is, laat nog meer druk weg en eindigt met een ketel in storing. Deze tabel is de korte versie van de check hierboven:
| Wat je merkt | Waarschijnlijke oorzaak | Wat je doet |
|---|---|---|
| Bovenkant koud, onderkant warm; geborrel | Lucht in de radiator | Ontluchten, daarna druk controleren |
| Drukmeter onder 1,5 bar; radiatoren boven koud | Te weinig water in de installatie | Eerst bijvullen tot 1,5 à 2 bar, dan ontluchten |
| Eén radiator helemaal koud | Pennetje van de thermostaatkraan zit vast | Knop eraf, pennetje voorzichtig losmaken |
| Onderkant koud, bovenkant warm | Slib onder in de radiator | Laten spoelen bij een reguliere afspraak |
| Alle radiatoren koud, druk in orde | Thermostaat of ketel | Cv-ketelcheck doen |
| Elke paar weken bijvullen | Lek of versleten expansievat | Reguliere monteur |
Je hebt een ontluchtingssleutel nodig (een paar euro bij de bouwmarkt), een doek en een bakje. Zet de verwarming uit en wacht tot de radiatoren zijn afgekoeld, ongeveer een uur: zolang de pomp draait, stroomt de lucht mee door de leidingen en is het water heet. Begin beneden bij de radiator het dichtst bij de ketel en eindig op de bovenste verdieping. Draai het ventiel een kwart tot een halve slag open, wacht tot het sissen overgaat in een straaltje water en draai het dicht. Controleer na de laatste radiator de drukmeter, want met de lucht verdwijnt ook druk.
De meest gemaakte fout bij bijvullen is een lege slang aansluiten: dan pers je een slang vol lucht de installatie in en kun je daarna opnieuw ontluchten. Laat de vulslang daarom eerst vollopen bij de kraan en koppel hem pas dan aan het vulpunt. Open eerst de waterkraan en dan het vulkraantje; sluit ze in omgekeerde volgorde. Vul rustig bij tot 1,5 à 2 bar, niet verder. Boven de 2,5 bar gaat het overstortventiel van de ketel op den duur druppelen. Hoe het vulpunt er bij jouw ketel uitziet, staat in de handleiding of op de site van het merk.
Aan het begin van het stookseizoen een keer ontluchten en een beetje bijvullen is normaal: in de zomer staat de installatie stil en verzamelt lucht zich bovenin. Een of twee keer per jaar bijvullen is ook geen probleem. Moet het vaker, dan verdwijnt er water of druk, en elke bijvulbeurt brengt nieuw zuurstofrijk water binnen dat de radiatoren van binnenuit laat roesten. Dat roest wordt het slib waardoor radiatoren onderin koud blijven.
Voel waar hij koud is en kijk op de drukmeter van de ketel. Bovenkant koud is lucht: ontluchten. Druk onder de 1,5 bar: eerst bijvullen. Eén radiator helemaal koud: het pennetje van de thermostaatkraan zit vast. Onderkant koud: slib, laten spoelen.
Staat de druk onder de 1,5 bar, dan eerst bijvullen tot 1,5 à 2 bar en daarna ontluchten. Is de druk in orde, dan eerst ontluchten en na afloop de druk controleren; die zakt door het ontluchten en moet je soms weer aanvullen.
Uit. Zet de thermostaat laag en wacht tot de radiatoren zijn afgekoeld; reken op een uur. Zolang de pomp draait, stroomt de lucht mee door de installatie en komt er heet water uit het ventiel.
Een of twee keer per jaar is normaal, vaak na het ontluchten aan het begin van het stookseizoen. Moet je elke paar weken bijvullen, dan lekt er iets of is het expansievat versleten. Laat dat nakijken bij een reguliere afspraak.
Controleer de druk op de ketel: na het ontluchten is die vaak te laag en moet je bijvullen. Is de druk goed en blijft één radiator koud, dan zit het pennetje van de thermostaatkraan vast. Blijft de onderkant koud, dan zit er slib in.
Nee. Een koude radiator is vervelend maar niet gevaarlijk, en in de meeste gevallen los je het zelf op. Ook als er een monteur nodig is, kan dat op een reguliere afspraak binnen kantooruren. Alleen een lek dat je niet kunt stoppen vraagt om actie op dezelfde dag.
Deze gratis checks helpen je een rustige eerste beslissing te nemen en vervangen geen vakman ter plaatse. Bij direct gevaar bel je 112. Ruik je gas? Bel het nationale storingsnummer 0800-9009.